روش هجا محور در آموزش املا کلاس اول ابتدایی
روشی بسیار کارآمد در آموزش حروف و کلمات و ارتقای املای دانش آموزان هر پایه ای
*********************************
جمله نویسی بخش مهم و جدایی ناپذیر در ارزشیابی املا در دوره ابتدایی است . هر جمله ای در زبان فارسی از ترکیب کلمات و کلمات از ترکیب هجاها و هجاها هم از ترکیب حروف ساخته می شوند.پس باید برای نوشتن املای خوب حروف را به خوبی بشناسیم.
حروف زبان به تنهایی بی معنی هستند و برای دانش آموزان به یاد سپاری تک تک حروف مشکل است. که با تمرین بیشتر این امر ممکن می شود. البته مستلزم سپری کردن زمان زیادی است .
روش دیگر آموزش حروف استفاده از هجاهای بامعنی و با استفاده از ترکیب حروف است. به این صورت که با ساخت واژه های تک هجایی با معنی می توان حروف را به شکلی بهتر به دانش آموز یاد داد.
****************************************
برای مثال جمله ی زیر را در نظر بگیرید :
من پنج مداد از مغازه خریدم.
این جمله از 6 واژه تشکیل شده است : 1 – من 2 – پنج 3 – مداد 4- از 5 – مغازه 6 - خریدم
از واژه های بالا مغازه ، خریدم و پنج ارزش املایی دارند به خاطر داشتن حروف : غ -خ –چ
برای آموزش این حروف می توان :
1 - آنقدر صدای یک حرف را برای دانش آموز تکرار کرد و همزمان شکل حرف را برای دانش آموز نوشت تا آن را یاد بگیرد.
2 – آنقدر کلمات مغازه ، خریدم و پنج را نوشت که دانش آموز در اثر تکرار صدا و شکل کلمه ، حرف را بیاموزد.
3 – می توان از قبل حروف را با هجاهای با معنی به دانش آموزان یاد داد و بعد از یادگیری حرف در کلمات تک هجایی از آن برای نوشتن واژه های بیشتر استفاده کرد.
****************************************************
در مثال بالا می توان از هجاهای بامعنی استفاده کرد :
1 -برای آموزش حرف خ: خاک – خار – سُرخ – خرس – خون – خان – سَخت – سوخت – سیخ – میخ و...
2 – برای آموزش حرف غ: غاز – مَغز – تیغ – باغ – غَرب – غم – زاغ - و...
3 – برای آموزش حرف چ: مُچ – چای – چرخ – گچ – کوچ – قاچ – ماچ – چاق – چاپ و ...
*****************************************************
همانطور که می بینید کلماتی که در بالا نوشته شده اند همه تک هجایی و با معنی هستند. و چون واژه ها ساده و کوچک هستند به راحتی صدا کشی می شوند. در نتیجه به یاد سپاری آنها ساده تر و حروف به کار رفته در کلمات تک هجایی بهتر در یاد می مانند.
